Werkgevers en Corona

Informatie voor werkgevers

Auteur: Hester Tonino | Pot Jonker advocaten

Het aantal besmettingen met het coronavirus neemt ook in Nederland snel toe. Bij werkgevers rijzen allerlei vragen, zoals de vraag of het loon moet worden doorbetaald als een werknemer vanwege het virus niet kan komen werken.

Het is lastig om precies aan te geven wat een werkgever nou wel en niet kan of moet doen, omdat dat afhangt van veel factoren. Zo zal bijvoorbeeld steeds beoordeeld moeten worden wat het risico is voor een specifieke functie en het kan ook zijn dat in de CAO of een interne regeling specifieke regels zijn opgenomen.

Zorgplicht en informatieplicht werkgever

Werkgevers zijn op grond van de Arbowetgeving gehouden om te zorgen voor een veilige en gezonde en werkplek. De wereldgezondheidsorganisatie (WHO) raadt werkgevers aan om te zorgen voor extra hygiënemaatregelen op de werkplek, zoals het (vaker) schoonmaken van deurknoppen en toetsenborden. Maar dat is niet genoeg. Een werkgever zal per functie in kaart moeten brengen welke gezondheidsrisico's het coronavirus met zich brengt en de nodige maatregelen moeten treffen. Hij doet er verstandig aan om daarbij de Arbodienst/bedrijfsarts te betrekken en de aanwijzing vanuit de overheid, waaronder het RIVM, te volgen. Zakenreizen naar risicogebieden moeten bijvoorbeeld zoveel mogelijk worden afgelast of uitgesteld. De werknemers moeten over de gevolgen van het virus voor het werk en de getroffen maatregelen worden geïnformeerd.

Verplichting om naar het werk te komen

Werknemers moeten in beginsel gewoon naar het werk komen. Alleen als sprake is van een gegronde of concrete vrees voor besmetting kunnen of moeten zij thuis blijven. Dat is bijvoorbeeld het geval als een werknemer in een risicogebied is geweest en ziekteverschijnselen heeft of in contact is geweest met een patiënt met het coronavirus. Dan is het van belang om de werknemer veertien dagen niet naar het werk te laten komen. Als de functie het toelaat kan van de werknemer worden verlangd thuis te werken.

Recht op loon

De vervolgvraag is of de werknemer die vanwege het coronavirus niet werkt recht heeft op loon. Er is een aantal situaties te onderscheiden:

  • werknemer is niet ziek, hij/zij weigert te werken, maar er is geen gegronde vrees voor besmetting: de werkgever kan het standpunt innemen dat deze werknemer geen aanspraak kan maken op loon omdat sprake is van werkweigering. De werkgever dient de werknemer op deze consequentie te wijzen, voordat hij daadwerkelijk overgaat tot het stopzetten van de loonbetaling.
  • werknemer is niet ziek en er is gegronde vrees voor besmetting: de werknemer heeft recht op loon, maar dient wel thuis te werken indien en zodra dat mogelijk is. De werknemer kan mogelijk, maar dat hangt van de omstandigheden af, geen aanspraak maken op (het volledige) loon als hij/zij naar een risicogebied op vakantie is gegaan en de werkgever dit heeft afgeraden. Ook hier geldt dat de werkgever de werknemer hier voordat hij op vakantie ging op heeft moeten wijzen.
  • werknemer is niet ziek en werkt niet omdat er geen werk is als gevolg van het virus: de werkgever is gehouden het loon door te betalen, maar kan mogelijk een beroep doen op werktijdverkorting (zie hierna).
  • werknemer is besmet: de werknemer kan aanspraak maken op loon tijdens ziekte. Mogelijk kan hij/zij geen aanspraak maken op een eventuele contractuele aanvulling van de wettelijke 70%, als de werknemer ziek is geworden tijdens/na een vakantie naar een risicogebied en de werkgever de werknemer heeft afgeraden te gaan.

Verplicht vakantiedagen opnemen

Het is lastig om werknemers vanwege het coronavirus te verplichten vakantiedagen op te nemen, tenzij de daarover gemaakte afspraken (bijvoorbeeld in een CAO) dat toelaten. Uitgangspunt is dat de werkgever de vakantie vaststelt conform de wensen van de werknemer.

Werktijdverkorting

Werkgevers kunnen bij verminderde bedrijvigheid als gevolg van het coronavirus een beroep doen op werktijdverkorting. De werkgever houdt de werknemers in dienst en betaalt het loon door, maar ontvangt een WW-uitkering van het UWV zodat hij (deels) wordt gecompenseerd.

Privacy

Om te kunnen zorgen voor een veilige en gezonde werkomgeving zullen werkgevers aan werknemers willen vragen of zij recent een risicogebied hebben bezocht, zoals China of Noord-Italië, en in vervolg daarop ook of een werknemer die in een risicogebied is geweest ziekteverschijnselen heeft. Er zijn argumenten om te bepleiten dat de privacyregels hieraan niet in de weg staan, maar hierover kan nog geen zekerheid worden geboden. Als een werkgever overweegt deze vragen te stellen, is het beter dit mondeling te doen en dus bijvoorbeeld niet per mail. Dan is immers nog geen sprake van een verwerking van (bijzondere) persoonsgegevens.

Meer informatie is te vinden op de site van het RIVM en de Rijksoverheid. Natuurlijk kan ook contact worden opgenomen met Pot Jonker als er vragen zijn.

2020-03-12 10:58:00

Reacties

Om te reageren dient u ingelogd te zijn.