Bekijk Het Eens Anders. Verslag congres over visuele waarnemingsproblemen na NAH

In de pittoreske omgeving van Landgoed Groot Kievitsdal te Baarn kwamen eind januari meer dan 300 zorgprofessionals samen voor het congres ‘Bekijk Het Eens Anders’. Hier werden onder andere (neuro)psychologen, ergotherapeuten en optometristen meegenomen in de wereld van visuele waarnemingsproblemen na Niet-Aangeboren Hersenletsel (NAH). De verhalen van ervaringsdeskundigen en presentaties van experts gaven goed weer wat de complexiteit is van deze waarnemingsproblematiek, waar je als cliënt en zorgprofessional mee te maken kunt krijgen.

Bij visuele klachten wordt het brein nog vaak overgeslagen, gewoonweg omdat de kennis hierover ontbreekt. Terwijl de oorzaak van de klachten mogelijk voortkomt vanuit de hersenen. We kijken met de ogen, maar zien met de hersenen. Oplossingen moeten dan meer worden gezocht op het neurologische of psychologische vlak.

Op het congres lieten experts vanuit verschillende disciplines hun licht schijnen op deze problematiek én de mogelijkheden. In totaal waren er 14 sprekers. Zij zorgden voor meer inzicht in de werking van het visuele brein, de visuele beperkingen als gevolg van verworven hersenletsel en eventuele handvatten die je in de praktijk hiervoor aan kunt bieden.

Compensatie
Door het delen en verbinden van kennis, ontstaan nieuwe oplossingen. Veel van de huidige oplossingen voor mensen met NAH bestaan uit compensatie. Cliënten leren hoe ze dagelijkse activiteiten kunnen blijven doen ondanks de visuele problemen. Zo introduceerde ergotherapeut Evert Veldman een leesonderzoek en leestraining zoals Bartiméus deze aanbiedt aan mensen met hemianopsie (homonieme halfzijdige gezichtsvelduitval). Hiermee proberen we de leesmogelijkheden te vergroten voor mensen bij wie de helft van het gezichtsveld door hersenletsel is uitgevallen. Kijk en luister naar de video.

Interventie bij overprikkeling
Mogelijk is er een doorbraak voor mensen die overprikkeling ervaren na hersenletsel. Uit onderzoek van dr. Nathan van der Stoep blijkt dat overprikkeling o.a. veroorzaakt kan worden door een verstoring in de zintuiglijke eenheid. Ofwel, wanneer bijvoorbeeld de verwerking van ‘horen’ en ‘zien’ t.g.v. de hersenbeschadiging niet meer synchroon verlopen. Net als wanneer bij een gesprek op televisie het geluid net sneller of juist later te horen is dan de lipbeweging. Zo’n verstoring in de samenwerking van de zintuigen kan leiden tot overprikkeling bij een cliënt; voor veel zorgprofessionals een herkenbaar probleem. ‘Zintuigelijke eenheid’ is ontzettend belangrijk om zo efficiënt mogelijk te functioneren.

Dr. Nathan van der Stoep presenteerde tijdens het congres hoopgevende resultaten van zijn onderzoek naar ‘multisensorische training’. Een computerprogramma zorgt voor een ‘her-kalibratie’ van de hersenen, waardoor zintuigelijke prikkels weer gesynchroniseerd kunnen worden. En met succes: volgens een cliënt in het onderzoek is het nu veel ‘rustiger in het hoofd.’ Vervolgonderzoek naar groepen cliënten moet plaatsvinden om verder uitspraken te kunnen doen over het veralgemenen van dit effect.

Posterieure Corticale Atrofie (PCA)
Een neurodegeneratieve aandoening waarbij visuele waarnemingsproblemen als eerste op de voorgrond staan is PCA, een zeldzame vorm van dementie. Bij PCA raakt de occipitale kwab (het achterste  gedeelte van de hersenen) als eerste beschadigd. Dit is het gedeelte waar visuele informatieverwerking plaatsvindt. Charlotte Schreuder (Msc), werkzaam als neuropsycholoog bij het Alzheimercentrum te Amsterdam, zette in haar presentatie uiteen welke visuele waarnemingsproblemen iemand met PCA kan ervaren en wat diagnostische criteria zijn voor deze aandoening. Door de zeldzaamheid van deze aandoening worden signalen van PCA vaak niet tijdig herkend door zorgprofessionals. Vaak wordt dan ook onterecht gedacht dat het aan de bril ligt. PCA is niet te genezen, daarom is begeleiding met name gericht op het omgaan met de visuele beperking en het toepassen van compensatiestrategieën.

Volgende stap
Het congres bood veel kennis en een overzicht van de nieuwste ontwikkelingen. ‘Ik hoop niet dat het hier vandaag bij blijft, maar dat we samen steeds een stap verder komen’, sprak bestuursvoorzitter Jopie Nooren over de ambitie van Bartiméus. ‘Wij hebben u nodig om de antwoorden te vinden voor mensen die niet goed kunnen zien door NAH.’

Meer weten?
Bartiméus heeft een Kennisgroep NAH. U kunt contact opnemen per e-mail via rvdtoorn@bartimeus.nl.

2019-03-18 08:41:00

Reacties

Om te reageren dient u ingelogd te zijn.